THỊ TRƯỜNG TÀI CHÍNH VÀ CÁC ĐỊNH CHẾ TRUNG GIAN
| ||
rong nền kinh tế thị trường hiện đại, thị trường tài chính đóng vai trò cực kỳ quan trọng: Chuyển đổi thời gian đáo hạn của các sản phẩm tài chính, đa dạng hóa các danh mục đầu tư nhờ đó giảm đến mức thấp nhất các rủi ro. Đồng thời qua các hoạt động chủ yếu của nó, các định chế tài chính trung gian có thể làm giảm các chi phí hợp đồng, chi phí thông tin, tạo lập các cơ chế cho việc thanh toán. Với một thị trường có hiệu quả, giá cả các sản phẩm tài chính được hình thành, cung cấp cơ chế để các nhà đầu tư tài chính mua đi bán lại các sản phẩm tài chính. Qua các hoạt động đó, thị trường tài chính thực hiện vai trò to lớn trong việc dẫn vốn từ người tạm thời thừa sang người tạm thời thiếu, với tư cách là người sử dụng vốn cuối cùng trong nền kinh tế. Nếu quá trình đó thực hiện trôi chảy thì sẽ tạo ra 4 hệ quả cực kỳ quan trọng: Người tạm thời thừa vốn sẽ tìm kiếm được lợi tức, người sử dụng vốn cuối cùng vào sản xuất kinh doanh sẽ thu về lợi nhuận, nền kinh tế sẽ có thêm nhiều sản phẩm mới và cuối cùng là tạo thêm nhiều việc làm.Vai trò to lớn nói trên của thị trường tài chính là không dễ bác bỏ, nó được ví như mạch máu hay như là hệ thống thần kinh của nền kinh tế. Nếu một thị trường tài chính hoạt động có hiệu quả sẽ giúp cho nền kinh tế hoạt động trong điều kiện ổn định và tăng trưởng, và ngược lại.Vận hành trong thị trường tài chính là các định chế tài chính trung gian và các nhà đầu tư tài chính, trong đó ngân hàng trung ương mặc dù không phải là một định chế tài chính trung gian nhưng đóng vai trò cực kỳ quan trọng: với chức năng phát hành và điều hòa lưu thông tiền tệ, là ngân hàng của các ngân hàng và ngân hàng của Nhà nước, ngân hàng trung ương có vai trò tạo điều kiện cho các định chế tài chính trung gian, đặc biệt là các định chế tài chính có nhận tiền gửi hoạt động trong điều kiện ổn định, an toàn và có hiệu quả, thông qua các công cụ mà nó sử dụng và từ đó, góp phần làm cho thị trường tài chính cũng hoạt động ổn định an toàn và có hiệu quả.Như ta đã biết, thị trường tài chính là thị trường rộng lớn bao gồm thị trường vốn và thị trường tiền tệ, hoạt động thông qua các chủ thể kinh tế nói trên.Xuất phát từ ý nghĩa và tầm quan trọng của nó đối với nền kinh tế như đã đề cập, chúng tôi thấy cần thiết biên soạn giáo trình THỊ TRƯỜNG TÀI CHÍNH và CÁC ĐỊNH CHẾ TÀI CHÍNH TRUNG GIAN, nhằm giúp cho sinh viên các trường đại học, và cao đẳng thuộc khối kinh tế, các chuyên gia trong lĩnh vực kinh tế - tài chính và ngân hàng có những nhận thức cơ bản và cần thiết. Với yêu cầu đó, giáo trình được phân chia thành hai phần: Thị trường tài chính và Các định chế tài chính trung gian. Khác với một số giáo trình hiện có, giáo trình này phân biệt:Ø Thị trường vốn và thị trường chứng khoán;Ø Trình bày khá chi tiết các chủ thể chủ yếu trên thị trường vốn và thị trường tiền tệ, cùng các hoạt động cơ bản của mỗi loại thị trường. Chương 1: THỊ TRƯỜNG TÀI CHÍNH.................................................... 23 Phần I: THỊ TRƯỜNG TIỀN TỆ.............................................................. 41 A- THỊ TRƯỜNG TÍN DỤNG NGẮN HẠN.................................................. 42 Chương 2: TÍN DỤNG ỨNG TRƯỚC..................................................... 42 Chương 3: TÍN DỤNG CHIẾT KHẤU THƯƠNG PHIẾU........................... 64 Chương 4: TÍN DỤNG TIÊU DÙNG....................................................... 81 Chương 5: TÍN DỤNG THẤU CHI.......................................................... 93 Chương 6: CHO VAY HỘ NÔNG DÂN................................................. 107 B- THỊ TRƯỜNG HỐI ĐOÁI................................................................... 124 Chương 7: THỊ TRƯỜNG HỐI ĐOÁI................................................... 124 Chương 8: CÁC NGHIỆP VỤ KINH DOANH TRÊN THỊ TRƯỜNG HỐI ĐOÁI 155 Phần II: THỊ TRƯỜNG VỐN................................................................. 191 A- THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN......................................................... 192 Chương 9: THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN.......................................... 192 Chương 10: CÔNG TY CỔ PHẦN........................................................ 204 Chương 11: CHỨNG KHOÁN.............................................................. 208 Chương 12: Phát Hành Chứng Khoán.......................................... 221 Chương 13: GIAO DỊCH TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN............ 233 Chương 14: ĐẦU TƯ CHỨNG KHOÁN................................................ 256 Chương 15: MẤY VẤN ĐỀ VỀ CỔ PHIẾU........................................... 266 Chương 16: ĐỊNH MỨC TÍN NHIỆM.................................................... 285 Chương 17: HỆ THỐNG ĐĂNG KÝ..................................................... 304 Chương 18: PHÂN TÍCH CHỨNG KHOÁN........................................... 321 Chương 19: QUẢN TRỊ RỦI RO.......................................................... 338 Chương 20: MỘT SỐ KINH NGHIỆM.................................................. 349 B- THỊ TRƯỜNG TÍN DỤNG TRUNG VÀ DÀI HẠN................................. 377 Chương 21: TÍN DỤNG VÀ CHÍNH SÁCH TÍN DỤNG............................ 377 Chương 22: BẢO ĐẢM TÍN DỤNG...................................................... 404 Chương 23: HỢP ĐỒNG TÍN DỤNG.................................................... 427 Chương 24: PHÂN TÍCH TÍN DỤNG.................................................... 452 Chương 25: TÍN DỤNG TRUNG VÀ DÀI HẠN....................................... 481 C- THỊ TRƯỜNG TÍN DỤNG THUÊ MUA................................................ 498 Chương 26: CHO THUÊ TÀI CHÍNH.................................................... 498 Phần III: CÁC ĐỊNH CHẾ TÀI CHÍNH TRUNG GIAN............................... 519 Chương 27: NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI............................................ 520 Chương 28: CÔNG TY BẢO HIỂM...................................................... 537 Chương 29: QUỸ ĐẦU TƯ.................................................................. 590 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO....................................................... 602 |
| ||
rong nền kinh tế thị trường hiện đại, thị trường tài chính đóng vai trò cực kỳ quan trọng: Chuyển đổi thời gian đáo hạn của các sản phẩm tài chính, đa dạng hóa các danh mục đầu tư nhờ đó giảm đến mức thấp nhất các rủi ro. Đồng thời qua các hoạt động chủ yếu của nó, các định chế tài chính trung gian có thể làm giảm các chi phí hợp đồng, chi phí thông tin, tạo lập các cơ chế cho việc thanh toán. Với một thị trường có hiệu quả, giá cả các sản phẩm tài chính được hình thành, cung cấp cơ chế để các nhà đầu tư tài chính mua đi bán lại các sản phẩm tài chính. Qua các hoạt động đó, thị trường tài chính thực hiện vai trò to lớn trong việc dẫn vốn từ người tạm thời thừa sang người tạm thời thiếu, với tư cách là người sử dụng vốn cuối cùng trong nền kinh tế. Nếu quá trình đó thực hiện trôi chảy thì sẽ tạo ra 4 hệ quả cực kỳ quan trọng: Người tạm thời thừa vốn sẽ tìm kiếm được lợi tức, người sử dụng vốn cuối cùng vào sản xuất kinh doanh sẽ thu về lợi nhuận, nền kinh tế sẽ có thêm nhiều sản phẩm mới và cuối cùng là tạo thêm nhiều việc làm.Vai trò to lớn nói trên của thị trường tài chính là không dễ bác bỏ, nó được ví như mạch máu hay như là hệ thống thần kinh của nền kinh tế. Nếu một thị trường tài chính hoạt động có hiệu quả sẽ giúp cho nền kinh tế hoạt động trong điều kiện ổn định và tăng trưởng, và ngược lại.Vận hành trong thị trường tài chính là các định chế tài chính trung gian và các nhà đầu tư tài chính, trong đó ngân hàng trung ương mặc dù không phải là một định chế tài chính trung gian nhưng đóng vai trò cực kỳ quan trọng: với chức năng phát hành và điều hòa lưu thông tiền tệ, là ngân hàng của các ngân hàng và ngân hàng của Nhà nước, ngân hàng trung ương có vai trò tạo điều kiện cho các định chế tài chính trung gian, đặc biệt là các định chế tài chính có nhận tiền gửi hoạt động trong điều kiện ổn định, an toàn và có hiệu quả, thông qua các công cụ mà nó sử dụng và từ đó, góp phần làm cho thị trường tài chính cũng hoạt động ổn định an toàn và có hiệu quả.Như ta đã biết, thị trường tài chính là thị trường rộng lớn bao gồm thị trường vốn và thị trường tiền tệ, hoạt động thông qua các chủ thể kinh tế nói trên.Xuất phát từ ý nghĩa và tầm quan trọng của nó đối với nền kinh tế như đã đề cập, chúng tôi thấy cần thiết biên soạn giáo trình THỊ TRƯỜNG TÀI CHÍNH và CÁC ĐỊNH CHẾ TÀI CHÍNH TRUNG GIAN, nhằm giúp cho sinh viên các trường đại học, và cao đẳng thuộc khối kinh tế, các chuyên gia trong lĩnh vực kinh tế - tài chính và ngân hàng có những nhận thức cơ bản và cần thiết. Với yêu cầu đó, giáo trình được phân chia thành hai phần: Thị trường tài chính và Các định chế tài chính trung gian. Khác với một số giáo trình hiện có, giáo trình này phân biệt:Ø Thị trường vốn và thị trường chứng khoán;Ø Trình bày khá chi tiết các chủ thể chủ yếu trên thị trường vốn và thị trường tiền tệ, cùng các hoạt động cơ bản của mỗi loại thị trường. Chương 1: THỊ TRƯỜNG TÀI CHÍNH.................................................... 23 Phần I: THỊ TRƯỜNG TIỀN TỆ.............................................................. 41 A- THỊ TRƯỜNG TÍN DỤNG NGẮN HẠN.................................................. 42 Chương 2: TÍN DỤNG ỨNG TRƯỚC..................................................... 42 Chương 3: TÍN DỤNG CHIẾT KHẤU THƯƠNG PHIẾU........................... 64 Chương 4: TÍN DỤNG TIÊU DÙNG....................................................... 81 Chương 5: TÍN DỤNG THẤU CHI.......................................................... 93 Chương 6: CHO VAY HỘ NÔNG DÂN................................................. 107 B- THỊ TRƯỜNG HỐI ĐOÁI................................................................... 124 Chương 7: THỊ TRƯỜNG HỐI ĐOÁI................................................... 124 Chương 8: CÁC NGHIỆP VỤ KINH DOANH TRÊN THỊ TRƯỜNG HỐI ĐOÁI 155 Phần II: THỊ TRƯỜNG VỐN................................................................. 191 A- THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN......................................................... 192 Chương 9: THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN.......................................... 192 Chương 10: CÔNG TY CỔ PHẦN........................................................ 204 Chương 11: CHỨNG KHOÁN.............................................................. 208 Chương 12: Phát Hành Chứng Khoán.......................................... 221 Chương 13: GIAO DỊCH TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN............ 233 Chương 14: ĐẦU TƯ CHỨNG KHOÁN................................................ 256 Chương 15: MẤY VẤN ĐỀ VỀ CỔ PHIẾU........................................... 266 Chương 16: ĐỊNH MỨC TÍN NHIỆM.................................................... 285 Chương 17: HỆ THỐNG ĐĂNG KÝ..................................................... 304 Chương 18: PHÂN TÍCH CHỨNG KHOÁN........................................... 321 Chương 19: QUẢN TRỊ RỦI RO.......................................................... 338 Chương 20: MỘT SỐ KINH NGHIỆM.................................................. 349 B- THỊ TRƯỜNG TÍN DỤNG TRUNG VÀ DÀI HẠN................................. 377 Chương 21: TÍN DỤNG VÀ CHÍNH SÁCH TÍN DỤNG............................ 377 Chương 22: BẢO ĐẢM TÍN DỤNG...................................................... 404 Chương 23: HỢP ĐỒNG TÍN DỤNG.................................................... 427 Chương 24: PHÂN TÍCH TÍN DỤNG.................................................... 452 Chương 25: TÍN DỤNG TRUNG VÀ DÀI HẠN....................................... 481 C- THỊ TRƯỜNG TÍN DỤNG THUÊ MUA................................................ 498 Chương 26: CHO THUÊ TÀI CHÍNH.................................................... 498 Phần III: CÁC ĐỊNH CHẾ TÀI CHÍNH TRUNG GIAN............................... 519 Chương 27: NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI............................................ 520 Chương 28: CÔNG TY BẢO HIỂM...................................................... 537 Chương 29: QUỸ ĐẦU TƯ.................................................................. 590 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO....................................................... 602 |




